Պաշտոնական էլ. փոստ

(միայն www.e-citizen.am համակարգով ծանուցումների համար)

Տպել

Համայնքներ

Համայնքի մասին

Ախուրյան

Մակերես` 28.46կմ2

Բնակչություն` 9119

 

 

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՇԻՐԱԿԻ ՄԱՐԶԻ   ԱԽՈՒՐՅԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

 

 

Համայնքի ներկայիս անվանումը 

Հայաստանի Հանրապետություն, Շիրակի մարզ,  գ.Ախուրյան

Համայնքի պատմական անվանումը

   <Դուզքենդ>որը թուրքերենից թարգմանաբար կոչվում է հարթ գյուղ:

Համայնքի հիմնադրման ժամանակաշրջանը

     1800-1828 թ.թ. արևմտյան Հայաստանի Բասենի, Կարսի, Սեբաստիայի, Ալաշկերտի  

      գավառներից տեղահանված հայերի կողմից:

Որ համայնքներին է սահմանակից  համայնքը

     Գյումրի, Արևիկ, Կառնուտ, Կամո, Շիրակ:

Համայնքի մակերեսը` 2846.72հա:

 Հեռավորությունը մայրաքաղաքից`      126 կմ:

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից`   3 կմ :

Բնակչության թիվը`                              9211մարդ:

Բնակչության կազմը`    

              99.9%  հայեր , 0.01% ռուսներ,  եզդիներ, այլազգիներ:

Համայնքի նշանավոր մարդիկ`

   Գյուղի նշանավոր մարդկանցից են` Գեղամ Փիլոսյանը/ Խորհրդային Միության հերոս /, Մարուսյա Շահբազյանը /սոցիալիստական աշխատանքի հերոս/ , Ս.Ավետիսյանը /ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, 1999-2001թթ, ՀՀ գյուղ նախարարի  առաջին տեղակալ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր/ ,   Հովհաննես Դավթյանը / քիմիական գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսոր/,   Լուսիկ Բառնակյանը/գրող/,   Սուրեն Մուրադյանը /մանկագիր/,  Ռազմիկ Մաթևոսյանը /ՀՀ ԱԺ պատգամավոր,1995-1999թթ, դոցենտ,   ԳՄԻ պրոռեկտոր/,      Սամսոն Դավոյանը /տնտեսագիտության դոկտոր, ՀՊՏՀ Գյումրիի մասնաճյուղի ռեկտոր/:

Կրթական հաստատությունները `

     Համայնքն ունի 3 հիմնական դպրոց,  մեկ ավագ դպրոց, 3 նախակրթարան:

 Մշակությանի հաստատությունները` 

      Արվեստի դպրոց, Մշակույթի տուն,գրադարան` 60000կտոր գրականությամբ:

 Մարզական հաստատություններ`

      Համալիր մարզադպրոց`  2   դահլիճներով:

Արտադրական ձեռնարկություններ`

   նախկին տարածաշրջանը սպասարկող բոլոր կազմակերպությունները`  /ոստիկանություն, անձնագրային բաժին, զինկոմ, Ջրմուղկոյուղի, էլցանց, Շիրակի ԳԳՄ, սոցծառայություն,  սոցապահովության  և կենսաթոշակային բաժին, Մոր և մանկան առողջության կենտրոն,  Բժշկական կենտրոն, ՔԿԱԳ, Գյուղաջակցության կենտրոն, ԱԳ կադաստրի ստորաբաժանում,նոտարական գրասենյակ ,  Հայփոստի  2  բաժանմունք, ՎՏԲ Հայաստան բանկի, Արդշինինվեստբանկի  մասնաճյուղեր/ շինարարական կազմակերպություններ` <Մերձմոսկովյան> ԲԲԸ, <Դանիկոհ> ՍՊԸ, <Արգիկ> ԲԲԸ, <Ուստիան> ԲԲԸ, <Մեծն Տարոն >ԱԿ,  <Կ.Ս.Վ.Շին> ՍՊԸ,  <ԼԱՕ> ՍՊԸ,  <Ագրասպասարկում> ԲԲԸ, <Բերրիություն> ԲԲԸ,  <ՅՈՒՄՍ> ՍՊԸ,  <Կաթնամթերք <ՎԱՆ>>ՍՊԸ,  <ՎԹ  Թրեյդ  հացի գործարան> ՓԲԸ , <Գյումրիի սելեկցիոն կայան> ՓԲԸ

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը`

գյուղատնտեսություն և արտադրական ոլորտ

Հոգևոր կառույցներ` 

1858թ. կառուցված գմբեթավոր  <Սուրբ  Նշան> եկեղեցին, որը վերանորոգվել է 2008թվականին և մատուռներ:

Համայնքի մասին  գրքի առկայություն `

1999թվականին  հրատարակված <Ղողանջ հիշատակի> գիրքը` նվիրված Հայրենական Մեծ պատերազմի և արցախյան ազատամարտի զոհված , վիրավոր մարտիկներին և   վետարաններին:

Պ Ա Տ Մ Ա Կ Ա Ն     Ա Կ Ն Ա Ր Կ

          ՀՀ Շիրակի մարզի Ախուրյան գյուղը հիմնադրվել է 1805-1829թթ Արևմտյան Հայաստանի Բասենի,Կարսի, Սեբաստիայի, Ալաշկերտի գավառներից տեղահանված հայերի կողմից: Մինչև 1945թ գյուղը կոչվել է <Դուզքենդ>, որը թուրքերենից թարգմանաբար կոչվում է հարթ գյուղ: ՀԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 1945թ որոշմամբ գյուղը վերանվանվել է Ախուրյան` Արփի լճից սկիզբ առնող և Արաքս գետի աջ վտակը հանդիսացող Ախուրյան` <Արփաչայ> գետի անվամբ:    Ախուրյան անունը ծագել է հետևյալ կերպ.  հաճախակի երաշտների աղետներից սարսափահար հողագործը նայել է խորունկ կիրճերում գտնվող գետին և թևաթափ հառաչել. <ախ`ուր…, ախ`ուր...>: Հառաչանքը խառնվել է ալիքվող ջրերին ու գետակը կնքվել է Ախուրյան: Սա ավանդաբար մեզ հասած զրույց է, ժողովրդական պատկերավոր մտածողության մի պատառիկ: Սակայն Ախուրյան անունը շատ հին է, այն առաջացել է Վանի արձանագրություններում հիշատակված <Եթիունի երկրի> Սարիղամիշի մոտակայքում գտնվող Ախուրիանի երկրամասի անունից: 1831թ բնակավայրում ապրել է 456 բնակիչ: Ունեցել է սև և կարմիր սրբատաշ տուֆից նոր ժամանակներում կառուցված զանգակատնով եկեղեցի, որը ավերվել է 1988թ երկրաշարժից: 1992թ փլված եկեղեցու տեղում նույն քարերվ սկսվել է նոր եկեղեցու շինարարությունը, այժմ այն գտնվում է կիսակառույց վիճակում: Խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո 1920-1924թթ Ախուրյանը գտնվել է Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի կազմում: Մինչև 1930թ Անիի, Ամասիայի, Արթիկի, Ազատանի, Թալինի հետ մտել է Լենինականի գավառի մեջ և կոչվել է Դուզքենդի  գավառակ: Իսկ գավառների վերացումից հետո մտել է Լենինականի շրջանի մեջ:1937թ դեկտեմբեր ամսին Հայաստանում կազմավորվել են 11 նոր շրջաններ, որոնց թվում Դուզքենդի շրջանը, հետագայում`  Ախուրյանի  շրջան:Մինչև 1991թ. գյուղում տնտեսավարման ձևը եղել է կոլեկտիվ-կոլխոզային: 1991-1992թթ համայնքում իրականացվել է սեփականաշնորհման ընդհանուր գործընթաց:Ախուրյանը մեծ ծաղկունք է ապրել 1970 թ-ից մինչև 1988թ, աղետալի երկրաշարժը: Մինչև երկրաշարժը Ախուրյանը ունեցել է 41 բազմահարկ բնակելի շենքեր 1404 բնակարաններով, որոնք գրեթե ավերվել են հիմնովին: Ավերվել են  երկու 1600 աշակերտական տեղով միջնակարգ դպրոցները, 560 տեղով 4 մանկապարտեզները, 350 մահճակալով հիվանդանոցը, պոլիկլինիկան, թիվ 85 Մ Տ ՈՒ –ն կուլտուր կենցաղային, մշակութային արդյունաբերական, շինարարական և անասնապահական  համալիրները և մի շարք այլ կառուցներ: Մինչև 1996թ Ախուրյանը եղել է Ախուրյանի շրջկենտրոնը: <Վարչատարածքային բաժանման մասին> ՀՀ օրենքով 1196թ Ախուրյանը ընդգրկվել է գյուղական շրջանների ցանկում` իր մեջ ներառելով երեք բնակավայր` Ախուրյան գյուղը, նախկին շրջկենտրոնը և Նոր Ախուրյանը:  Այժմ Ախուրյանը համարվում է ՀՀ ամենամեծ գյուղական համայնքը, 10.0հազ  ավել  բնակչությամբ: Մեծ է եղել ախուրյանցու ավանդը հայրենի երկրի զարգացման գործում: Ախուրյանը անմասն չի  մնացել  նաև Արցախյան պատերազմին, նրա զավակներց 14-ը անմահացան կատարած սխրանքներով`  լույս սփռելով գալիք սերնդի ճամփաներին:  Գյուղի նշանավոր մարդկանցից են` Ս.Ավետիսյանը /ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, 1999-2001թթ, ՀՀ գյուղ նախարարի  առաջին տեղակալ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր/ , Հովհաննես Դավթյանը / քիմիական գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսոր/, Լուսիկ Բառնակյանը/գրող/, Սուրեն Մուրադյանը /մանկագիր/, Ռազմիկ Մաթևոսյանը /ՀՀ ԱԺ պատգամավոր,1995-1999թթ, դոցենտ, ԳՄԻ պրոռեկտոր/, Գեղամ Փիլոսյանը/ Խորհրդային Միության հերոս/,Մարուսյա Շահբազյան /սոցիալիստական աշխատանքի հերոս/:

 
ՀՀ Շիրակի մարզ, գ. Ախուրյան 
 
 
ինդեքս՝ 2601
 
ՀԵռ`բջջ +374 091 42 04 51, +374 094-82-30-10

← Վերադառնալ ցուցակին

Բաժանորդագրում նորություններին

Տեխնիկական դիտողություններն կարող եք ուղարկել կայքի վեբ-մաստերի էլեկտրոնային փոստին: Կայքը պատրաստված է Helix ընկերության կողմից:
Վերջին թարմացումը՝ 2017-08-17 19:18:36